İletişim Başkanlığından blok zincir hamlesi
İletişim Başkanlığı, dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında önemli bir adım atarak resmi İngilizce internet sitesini doğrudan blok zincir altyapısı üzerinden erişime açtı. Böylece bir kamu kurumu tarafından dünyada ilk kez bir web sitesi merkezi bir sunucuya bağlı olmaksızın blok zincir üzerinde yayımlanmış oldu.
ANKARA - BHA
Başkanlıktan yapılan açıklamada, vatandaşların ve uluslararası kullanıcıların İngilizce içeriklere "cbiletisim.eth.link" adresi üzerinden ulaşabileceği belirtildi. Yeni sistemin herhangi bir merkezi sunucuya veya üçüncü taraf hizmet sağlayıcısına ihtiyaç duymadan çalıştığı ifade edildi.
Söz konusu uygulamanın, son bir yıldır sürdürülen kapsamlı dijital dönüşüm programının son aşamasını oluşturduğu kaydedildi. Yapay zeka ve blok zincir teknolojilerinin kamu yönetiminde etkin biçimde kullanılması hedefiyle başlatılan çalışmaların, somut projelerle ilerlediği vurgulandı.
"Yapay Zeka Dönüşümü" girişimi çerçevesinde hazırlanan Yapay Zeka Strateji Belgesi ile başlayan süreçte, ilk olarak bulut tabanlı geliştirilen sistemlerin daha sonra yüksek güvenlik standartlarına sahip, yerli ve kurum içi altyapıya taşındığı aktarıldı. Kurum bünyesinde kurulan yüksek performanslı GPU sunucuları ve özel ağlar sayesinde verilerin dış bağımlılık olmadan yerel ortamda işlendiği belirtildi.
Bu altyapı üzerinde geliştirilen yerli dil modelleri ve görsel-dil modellerinin, güvenlik duvarları arkasında kuruma özel olarak çalıştırıldığı ifade edildi.
Açıklamada, çok dilli uluslararası medya izleme sistemi sayesinde duygu analizi, risk tespiti, anomali analizi ve gerçek zamanlı özetleme gibi yeteneklerin devreye alındığı bildirildi. Böylece dezenformasyonla mücadelede daha hızlı ve etkili bir yapının oluşturulduğu, kriz dönemlerinde karar alma süreçlerinin hızlandırıldığı kaydedildi.
Kurum içi belgelerle entegre çalışan yapay zeka asistanı CibGPT'nin personelin kurumsal bilgiye güvenli erişimini sağladığı belirtilirken, metin hazırlama, görsel üretimi, seslendirme ve çok dilli video oluşturma süreçlerinde kullanılan çok modlu yapay zeka sistemlerinin içerik üretim kapasitesini artırdığı ve maliyetleri düşürdüğü aktarıldı.
Yazılım geliştirme süreçlerinde kullanılan İlGen kodlama asistanının ise kod önerileri, hata analizleri ve test senaryoları oluşturarak katkı sunduğu ifade edildi. Ayrıca doğal dili SQL sorgularına dönüştüren ULAK entegrasyon aracı sayesinde teknik uzmanlığı bulunmayan personelin de kurumsal veri tabanlarında kolayca sorgulama yapabildiği belirtildi.
İletişim Başkanlığı'nın dijital dönüşüm sürecinin ilerleyen aşamalarında elde edilen bilgi ve deneyimi kamu kurumları ile akademik çevrelerle paylaşmaya başladığı bildirildi. Bu kapsamda hazırlanan Kamu Kurumları için Yapay Zeka Entegrasyon Rehberi'nin kamu sektöründe yapay zeka kullanımını desteklemek amacıyla yayımlandığı kaydedildi.
Başkanlığın ayrıca yapay zeka ve makine öğrenmesi alanında dünyanın en büyük topluluk platformlarından biri olan Hugging Face üzerinde resmi kurumsal profil açan Türkiye'deki ilk kamu kurumu olduğu belirtildi.
İlk katkı olarak Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından hazırlanan ve doğal afetler, seçimler, göç ile ekonomi gibi konularda 2 bin 810 doğrulama kaydını içeren Türkçe-İngilizce iki dilli açık veri setinin araştırmacıların kullanımına sunulduğu ifade edildi. CC-BY-4.0 lisansı ile yayımlanan veri setinin, dezenformasyon tespitine yönelik yapay zeka modellerinin geliştirilmesine katkı sağlamasının hedeflendiği aktarıldı.
Dijital dönüşüm çalışmalarının bir diğer aşamasında ise Başkanlığın, resmi yayınlarının kalıcılığını ve değiştirilemezliğini sağlamak amacıyla blok zincir teknolojisini devreye aldığı belirtildi.
Strateji, diplomasi, tarih ve kültür alanlarında yayımlanan 130 resmi eserin IPFS protokolü aracılığıyla dağıtık ağlarda arşivlendiği, bu yayınlara ait kriptografik doğrulama kayıtlarının da akıllı sözleşmeler üzerinden Ethereum blok zincirine işlendiği ifade edildi.
Ayrıca Başkanlığın Ethereum ağı üzerinde kendi kurumsal akıllı sözleşmesini hayata geçirdiği ve kurumsal dijital kimliği olarak "cbiletisim.eth" ENS alan adını tescil ettirdiği bildirildi.
İngilizce internet sitesinin doğrudan blok zincir üzerinden yayımlanmasının da bu teknolojik altyapının bir sonucu olduğu vurgulandı.
Yeni model sayesinde Başkanlık tarafından yayımlanan dijital duyuru ve belgelerin doğruluğunun merkezi bir sunucuya ihtiyaç duyulmadan blok zincir üzerinden şeffaf ve kriptografik yöntemlerle doğrulanabildiği belirtildi. Bunun yanı sıra kurumsal kimliğin merkezi sistemlerden bağımsız şekilde korunarak sahtecilik ve alan adı ele geçirme girişimlerine karşı güvence altına alındığı kaydedildi.
İletişim Başkanlığının blok zincir alanında attığı adımların uluslararası teknoloji toplulukları tarafından da yakından takip edildiği belirtildi. Web3 ve dağıtık teknolojiler alanında faaliyet gösteren geliştirici topluluklarının, bir kamu kurumunun şeffaf ve dağıtık yayın modelini uygulamaya koymasını dikkatle izlediği ifade edildi.
