İran’da en üst düzey liderlik için Halefiyet süreci işliyor
Ali Hamaney’in ABD ve İsrail tarafından düzenlenen ortak hava saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından, İran’da 1979 İslam Devrimi’nden bu yana en kritik siyasi geçiş süreci başladı. Ülkede devletin en üst makamı olan “Veliyy-i Fakih” görevine kimin getirileceği anayasal mekanizma çerçevesinde belirlenecek.
ANKARA - BHA
İran’da liderlik makamının boşalması durumunda devreye giren süreçte, yeni ismi belirleme yetkisi “Uzmanlar Meclisi” (Meclis-i Hubregan) olarak bilinen kuruma ait.
Geçici liderlik konseyi göreve başladı
İran Anayasası’nın 111. maddesi uyarınca liderin ölümü, istifası ya da görevden alınması halinde yetkiler, üç kişiden oluşan geçici bir konsey tarafından kullanılıyor.
Bu konseyde Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei ve Anayasayı Koruyucular Konseyi’nin belirlediği bir din adamı yer alıyor. Bu görev için Ali Rıza Arafi seçildi.
Söz konusu konsey, yeni lider belirlenene kadar Veliyy-i Fakih makamının yetkilerini ortak şekilde kullanacak.
Yeni lideri Uzmanlar Meclisi seçecek
İran Anayasası’nın 107. maddesine göre, 88 üyeden oluşan ve halk tarafından sekiz yıllığına seçilen Uzmanlar Meclisi, liderin vefatı ya da görevini sürdürememesi halinde yeni lideri seçmekle yükümlü. Üyeler, üst düzey din adamlarından oluşuyor.
Anayasada seçim sürecine ilişkin belirli bir zaman sınırı yer almıyor. Ancak Meclis’in Tahran’da toplanarak oylamayı başlatması bekleniyor. Seçim gizli oyla yapılacak ve toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğunu alan aday yeni lider ilan edilecek.
İran’da son lider değişimi, 1989 yılında devrim lideri Ruhullah Humeyni’nin vefatının ardından gerçekleşmiş; Uzmanlar Meclisi aynı gün içinde Ali Hamaney’i yeni lider olarak seçmişti.
